Αρχαιολογικά ευρήματα

Η βεβιασμένη δημιουργία του πρώτου συνοικισμού είχε ως αποτέλεσμα να μη γίνουν ποτέ στο Βύρωνα και στην πλαγιά του Υμηττού μεγάλες αρχαιολογικές ανασκαφές. Όμως, κατά την κατασκευή διαφόρων έργων αποκαλύφθηκαν αρκετές αρχαιότητες.
Το 1928 στο συνοικισμό των Κλαζομενών (πίσω από το σχολείο του Χαραλαμπόπουλου) στην οικοδομή της Δήμητρας Ζώρκου, βρέθηκε ένα γλυπτό του 5ου π.Χ. αιώνα σε άριστη κατάσταση. Είναι το επιτύμβιο ανάγλυφο της Φαναγόρας. Έχει διαστάσεις 1,10 ύψος και πλάτος 0,60 μ. Φέρει ευκρινώς την επιγραφή «ΦΑΝΑΓΟΡΑ ΝΙΚΟΜΕΝΟΥΣ ΠΟΤΑΜΙΟ».

Παριστά τη Φαναγόρα καθιστή μέσα σε ναϊσκο, που χαιρετά τον όρθιο σύζυγό της Νικομένη από τον αρχαίο Δήμο της Αττικής ΠΟΤΑΜΟΣ. Ανάμεσά τους και λίγο πιο πίσω βρίσκεται η θεραπαινίδα – τροφός που θα θηλάσει το φασκιωμένο νεογέννητο βρέφος της Φαναγόρας, η οποία πέθανε κατά τον τοκετό.
Επίσης, το 1951 στην οδό Χειμάρας αποκαλύφθηκε ρωμαϊκη σαρκοφάγος μεγάλων διαστάσεων 1 Χ 2,60 μ. με ανάγλυφες διακοσμήσεις Ερώτων και Σφίγγας.

Και τα δύο αυτά ευρήματα φυλάσσονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Κατά τις χωματουργικές εργασίες που έγιναν προπολεμικά για το μπάζωμα του ρέματος, στη γωνία Αδ. Κοραή και Εμπεδοκλέους, αποκαλύφθηκε και αρχαίος τάφος με ένα ανθρώπινο σκελετό και αρκετά κτερίσματα. Κανείς δεν ξέρει τι απέγιναν τα ευρήματα.

Απ’ το βιβλίο “90 χρόνια Βύρωνας” με την άδεια του συγγραφέως Απόστολου Κοκόλια