Διοικητική εξέλιξη του συνοικισμού

Επικρατεί καθολικά η αντίληψη ότι ο Βύρωνας έγινε απευθείας Δήμος, χωρίς να περάσει πρώτα από το στάδιο της Κοινότητας. Αυτό είναι λάθος.
Το 1933 είναι μια χρονολογία – σταθμός για το Βύρωνα. Θα μπορούσε κανείς να την χαρακτηρίσει ταυτόχρονα και θετική και αρνητική. Το αρνητικό στοιχείο είναι ότι με τη μεταφορά ενός μέρους των κατοίκων του στη νεογέννητη Κοινότητα Υμηττού διασπάστηκε η ενότητα των πολιτών και μειώθηκε ο πληθυσμός του. Το θετικό βέβαια είναι ότι ο Βύρωνας όχι μόνο ανάσανε σημαντικά, αλλά πήρε και προαγωγή. Έγινε ξεχωριστή Κοινότητα.

Αποτελούσε μέχρι τότε τμήμα της λεγόμενης «Τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης». Δηλ. οι τοπικοί του «άρχοντες» δεν εκλέγονταν, αλλά ήταν διοικητικά στελέχη διορισμένα από το Δήμο Αθηναίων. Η Διοικητική συνέχεια είναι η εξής:
Στις 7/5/1933 ο αρχικός συνοικισμός του Βύρωνα, αποσπάσθηκε από το Δήμο Αθηναίων και αποτέλεσε την ξεχωριστή Κοινότητα Βύρωνος υπαγόμενη στον τότε νομό Αττικής και Βοιωτίας (ΦΕΚ 109Α). Και έτσι ως Κοινότητα παρέμεινε μέχρι και τις αρχές του 1934, δηλ. επί 9 μήνες. Βέβαια στο διάστημα αυτό δεν πρόλαβε ν’ αποκτήσει δικές του αιρετές κοινοτικές αρχές, γιατί τότε δεν έγιναν εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Στις 18/1/1934 η μικροσκοπική αυτή Κοινότητα απογαλακτίστηκε τελείως από την Αθήνα και αναγνωρίσθηκε πλέον ως ξεχωριστός Δήμος Βύρωνος, υπαγόμενος στον ίδιο νομό. (ΦΕΚ 22Α).
Ταυτόχρονα, όμως, και με το ίδιο ΦΕΚ στο νεοϊδρυθέντα Δήμο προσαρτήθηκαν και οι γύρω απ’ αυτόν προσφυγικοί οικισμοί, (ουσιαστικά γειτονιές): Νέα Έφεσσος, Νέο Κορδελιό, Βυζάντιο, Μαίανδρος, Νέα Βρύουλα, Κλαζομενές, Ν. Ελβετία και Νέα Αλάτσατα.
Στις 16/10/1940 στο Δήμο Βύρωνος προσαρτάται και ο μικροσκοπικός τότε οικισμός του Αγίου Ιωάννη του Καρέα (ΦΕΚ 16/10/40). Η σημασία αυτής της προσάρτησης ήταν μηδαμινή βέβαια από την άποψη της αύξησης του πληθυσμού, αλλά είχε τεράστια σημασία, διότι ο Βύρωνας αποκτούσε έτσι πολύ μεγάλη εδαφική περιφέρεια και το σπουδαιότερο γινόταν ο Δήμος που κυριαρχούσε πλέον στην καρδιά του ορεινού όγκου του Υμηττού.

Από τις 26/7/1943 με το διαχωρισμό του νομού Αττικοβιοιωτίας ο Δήμος Βύρωνος υπάγεται στο νομό Αττικής (ΦΕΚ 223Α).
Τέλος στις 19/3/1961 στο Δήμο Βύρωνος προσαρτήθηκε και ο ουσιαστικά ανύπαρκτος οικισμός «Σανατόριο», κάτι που είχε επίσης ανάλογη σημασία με την προσάρτηση του Καρέα.

Απ’ το βιβλίο “90 χρόνια Βύρωνας” με την άδεια του συγγραφέως Απόστολου Κοκόλια