Γράφει η Αντιγόνη Χολέβα – Φιλόλογος, Ειδική Παιδαγωγός MSc, Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Επιστ. Υπεύθυνη Κέντρου “Διαπαιδαγωγείν δια λόγου”
Η παιδική ηλικία είναι μια περίοδος γεμάτη ανακαλύψεις. Το πρώτο χαμόγελο, οι πρώτες λέξεις, το παιχνίδι με συνομηλίκους, αποτελούν θεμέλια της ανάπτυξης κάθε παιδιού. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις, η πορεία αυτή δεν είναι ομαλή. Αναπτυξιακές διαταραχές, όπως οι μαθησιακές δυσκολίες, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ), οι διαταραχές λόγου και ομιλίας ή οι διαταραχές αυτιστικού φάσματος, μπορεί να εμφανιστούν από πολύ νωρίς, δημιουργώντας ερωτήματα και ανησυχία στους γονείς.
Η πρώιμη ανίχνευση αυτών των δυσκολιών είναι καθοριστικής σημασίας. Όσο πιο γρήγορα εντοπιστούν οι ενδείξεις, τόσο πιο αποτελεσματική μπορεί να είναι η παρέμβαση. Η έγκαιρη διάγνωση δίνει τη δυνατότητα στο παιδί να ενταχθεί σε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ειδικής αγωγής, λογοθεραπείας ή εργοθεραπείας, πριν οι δυσκολίες παγιωθούν και επηρεάσουν αρνητικά τη σχολική και κοινωνική του ζωή. Για το κάθε παιδί θα πρέπει να σχεδιάζεται εξατομικευμένο πρόγραμμα θεραπευτικής παρέμβασης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες και τις δυνατότητές του. Πολύ σημαντικό είναι, να παρακολουθούνται συνεχώς η πορεία και η εξέλιξή του, ώστε να γίνονται οι απαραίτητες προσαρμογές.
Συχνά, οι γονείς παρατηρούν σημάδια που δεν πρέπει να αγνοηθούν: καθυστέρηση στην ομιλία, δυσκολία συγκέντρωσης, έντονη παρορμητικότητα ή δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις. Αυτές οι ενδείξεις δεν σημαίνουν πάντα ότι υπάρχει διαταραχή, ωστόσο είναι σημαντικό να αξιολογούνται από ειδικούς (Παιδιάτρους – Αναπτυξιολόγους, Παιδοψυχιάτρους ή Ειδικούς Θεραπευτές). Η πρώιμη παρέμβαση λειτουργεί προληπτικά, εμποδίζοντας την εδραίωση ανεπιθύμητων συμπεριφορών που αργότερα θα είναι πιο δύσκολο να αλλάξουν.
Η συνεργασία γονέων, θεραπευτών και εκπαιδευτικών επηρεάζει θετικά την πορεία ενός παιδιού. Όταν η οικογένεια λάβει καθοδήγηση και υποστήριξη από εξειδικευμένους επαγγελματίες, τότε η πρόοδος είναι εντυπωσιακή. Δεν είναι τυχαίο ότι παιδιά που ξεκίνησαν νωρίς θεραπευτική παρέμβαση, καταφέρνουν να ενταχθούν με επιτυχία στο σχολικό περιβάλλον, να αναπτύξουν τις ικανότητές τους και να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση.
Το μήνυμα που αξίζει να περάσει στην κοινωνία είναι ξεκάθαρο: παρατηρούμε τα παιδιά μας, ακούμε τις ανησυχίες μας και απευθυνόμαστε έγκαιρα σε ειδικούς. Η πρώιμη ανίχνευση δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα κάθε παιδιού και το πιο σημαντικό δώρο που μπορούμε να του προσφέρουμε.
Με έγκαιρη παρέμβαση, κάθε παιδί έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει τις δυνάμεις του και να χαράξει τον δικό του, μοναδικό δρόμο προς την ανεξαρτησία και τη σχολική ζωή.
………………………………………………………………………………………………….
ΠΗΓΕΣ & ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Crowther J. Neurodevelopmental disorders: Early detection and intervention. J Neurol Neurorehab Res.2024;9(3):201
- Thomaidis L., Kyprianou M., Choleva A. (2015), Early screening of autism: Is age a confounding factor when screening for autism?, Journal of Paediatric Child Health, 51 (10), 1046-1047.
- Thomaidis L., Choleva A., Kyprianou M. (2016), Age-related issues of instruments screening for autism in young children, Neuropsychiatric Disease & Treatment, 12, 3093-3095.
- Παπαευσταθίου, Ε., Συριοπούλου – Δελλή, Χ. Κ., & Ζυγοπούλου Μ. (2020). Πρώιμη παρέμβαση και συμβουλευτική της οικογένειας νηπίων και παιδιών με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού. Αθήνα: Gutenberg.
